Con lăn thang cuốn (bánh xe bậc, bánh dẫn hướng, con lăn tay vịn, v.v.) là những bộ phận chính đảm bảo cho thang cuốn vận hành trơn tru. Sự hao mòn hoặc hư hỏng sẽ dẫn đến tăng tiếng ồn và độ rung trong quá trình vận hành, thậm chí gây ra tai nạn về an toàn.
1. Sáu tình huống phải thay thế con lăn thang cuốn
(1). Con lăn mòn vượt quá tiêu chuẩn
Độ mòn của vành: Độ dày giảm hơn 20% ~ 30% so với kích thước ban đầu (các thương hiệu khác nhau có tiêu chuẩn hơi khác nhau).
Bề mặt bánh xe bị lõm/biến dạng: Xuất hiện các vết rỗ, vết nứt hoặc mòn lệch tâm rõ ràng (ảnh hưởng đến độ êm ái khi vận hành).
Phương pháp phát hiện:
Dùng thước cặp để đo đường kính con lăn và so sánh với thông số kỹ thuật của nhà máy.
Quan sát xem bề mặt tiếp xúc giữa con lăn và ray dẫn hướng có đồng đều hay không.
(2). Vòng quay con lăn bất thường
Kẹt hoặc có tiếng ồn bất thường: Con lăn quay không linh hoạt và phát ra âm thanh “cạch cạch” hoặc “ma sát kim loại”.
Hư hỏng vòng bi: Khi quay con lăn bằng tay, nó có cảm giác lỏng lẻo hoặc lực cản quá lớn.
(3). Lão hóa bề mặt bánh xe cao su/polyurethane
Nứt, bong tróc: Bánh xe cao su chống ồn bị nứt hoặc rơi ra một phần (mất chức năng giảm xóc).
Cứng và mất tính đàn hồi: Không có lực bật lại khi ấn bằng móng tay, điều này có thể khiến tiếng ồn khi chạy tăng lên.
(4). Hư hỏng trục lăn hoặc ốc vít
Trục mòn/uốn cong: Nguy cơ con lăn bị lắc hoặc rơi ra.
Bu lông bị lỏng hoặc gãy: Cần phải thay thế và siết chặt lại ngay.
(5). Triệu chứng vận hành thang cuốn bất thường
Độ rung tăng cao: Hành khách có thể cảm nhận rõ ràng bậc thang rung lắc.
Độ lệch hoặc trầy xước: Tay vịn hoặc bậc thang cọ sát vào các tấm bên.
(6). Đạt tuổi thọ khuyến nghị của nhà sản xuất
Tuổi thọ của con lăn thông thường thường là 3 đến 5 năm (chu kỳ cần được rút ngắn ở những nơi có tải trọng cao như ga tàu điện ngầm).
Tham khảo chu kỳ thay thế trong sổ tay hướng dẫn bảo trì.
2. Phương pháp kiểm tra và bảo dưỡng con lăn
(1). Kiểm tra hàng ngày
Nghe: Trong quá trình hoạt động có tiếng ồn bất thường không?
Nhìn xem: Con lăn có bị rung hay cao su bị nứt không?
Chạm: Kiểm tra thủ công xem con lăn có quay trơn tru sau khi dừng hay không.
(2). Công cụ phát hiện chuyên nghiệp
Chỉ báo kỹ thuật số: Đo độ đảo hướng tâm của con lăn (thường được yêu cầu là .50,5mm). Nhiệt kế hồng ngoại: Khi ổ trục không bình thường, nhiệt độ cục bộ sẽ tăng lên.
(3). Biện pháp phòng ngừa thay thế
Thay nhóm: Nên thay các con lăn ở cùng một khu vực cùng lúc để tránh lực không đều.
Bôi trơn và bảo trì: Sau khi lắp đặt các con lăn mới, chúng cần được đổ đầy dầu mỡ đặc biệt (chẳng hạn như mỡ gốc lithium).
3. Rủi ro không thay thế kịp thời
Mối nguy hiểm về an toàn: Con lăn bị bong ra có thể khiến bậc thang bị sập hoặc dừng đột ngột.
Hư hỏng thiết bị: Tăng độ mài mòn của các bộ phận như ray dẫn hướng và xích, tăng chi phí bảo trì.
Khiếu nại của hành khách: Tiếng ồn và độ rung ảnh hưởng đến trải nghiệm và thậm chí có thể dẫn đến tiếp xúc với phương tiện truyền thông.
